Презентация: "Ас қорыту мүшелері"

Ас қорыту мүшелері.

Ас қорыту жүйесінің аурулары,

олардың алдын алу.

Ас қорыту

жолы

Ас қорыту

жүйесінің

маңызы

Бездер

Естеріңде болсын!

Тамақты үнемі көп жеу

сенің организміңе зиян.

Тамақты жаңа дайындалған

күйінде жеуге дағдылану керек

Дәрістің мақсаты: ас қорыту жүйесінің жалпы атқаратын қызметін білу

Дәріс жоспары:

• Дәріс жоспары:

• Ас қорыту жүйесінің жалпы морфофункционалдық сипаттамасы
• Өңештің және асқазанның жұтқыншақтың ауыз қуысының қызметін білу

Құрылысының ерекшеліктері, даму аномалиялары

Ас қорыту бездері

Ас қорыту жолы

Бауыр

Ұйқы без

Ауыз қуысы

Жұтқыншақ

Өңеш

Асқазан

Ас ішек

Тоқ ішек

Ас қорыту түтігінің қабырғасының жалпы құрылысы

А. Өңеш

Б. Асқазан

В. Аш ішек

Г. Тоқ ішек

Ауыз қуысының құрылысы: алдыңғы жағында ерін мен ұрт , жоғары жағы-қатты және жұмсақ таңдай,төменгі жағы –тіл мен ауыз түбінен, артқы жағы жұтқыншаққа өтеді.

Жұтқыншақ- ұзындығы 11-13см бұлшықетті мүше, онда ас қорыту және тыныс алу жолдары қиылысады. Жұтқыншақтың төменгі жағы тарылып өңешке өтеді

Өңеш- ұзындығы, шамаен 25см бұлшық етті түтік. Өңеш көкет арқылы өтіп, ХІ кеуде омыртқасы деңгейінде асқазанға ашылады.

Асқазан- асқорыту жолының көлемді ұлғаюы. Ол құрсақ қуысында көкет астында орналасқан. Пішіні сыйымдылығы 2-3 л алмұрт немесе ұзын қапшық тәрізді.Тамақ асқазаннан аш ішекке түседі.

Аш (ащы) ішек-ас қорыту жолының едәуір ұзын бөлігі, оның ұзындығы 5-7 м және 3 бөлікке : ұлтабар, аш ішек және мықын ішекке бөлінеді. Астың қорытылмаған қалдығы тоқ ішекке өтеді

Тоқ ішектің ұзындығы 1,5 -2 м және соқыр ішек , жиек ішек және тік ішекке бөінеді. Соқыр ішектің құрт тәрізді өсіндісі-ұзындығы 8-15 см аппендиксі болады. Тоқ ішек тік ішекпен аяқталады

Асқазан сөлінің құрамы

Құрамы

Құрылымдық негізі

Су

Шырыш

Жабу эпителийі

Бикарбонаттар

Тұз қышқылы

Париетальды жасушалар

Париетальды жасушалар

Пепсин

Басты жасушалар

Липаза

Басты жасушалар

Химозин

Басты жасушалар (нәрестелерде)

Асқазан қызметтері

• Секреторлық
• Механикалық
• Сіңіру (су, спирт, тұздар, қант және т.б.)
• Экскреторлық
• Антианемиялық (Кастл) фактордың түзілуі
• Эндокриндік

Асқазан құрылысы

4 бөлімін ажыратады: кардиальды, фундальды, денесі және пилорикалық.

Өңештің құрылысы

Өңештің кардиальды бездері (қарапайым тармақталған түтікшелі):

1)Көмекейдің сақина тәрізді шеміршегінің және кеңірдектің V сақинасының деңгейінде;

2)Өңештің төменгі асқазанға жалғасқан бөлімінде орналасады.

Бауыр- ең ірі без.

Массасы, шамамен 1500 г.

Ол қызыл қоңыр түсті,

оның көп бөлігі

оң жақ қабырға

астында орналасады.

Бауыр-күрделі

түтікшелі без.

Оның секреті -өт

Ұйқы без асқазанның

астыңғы жағында

екінші бел

омыртқасының

деңгейінде орналасқан.

• Дұрыс тамақтану;

• Санитарлық-гигиеналық ережелерді сақтау;

• Дұрыс қозғалыс режимін сақтау;

• Зиянды әдеттерден аулақ болу қажет.

Оқушылар өздеріңнің ас қорыту

жолында қандай

өзгеріс бар деп ойлайсың, одан

құтылу үшін

не істеуге болады?

Қорытынды шығар, бақылап,

нәтижесі қандай болғандығын

жазып келу.