Сынып: 9 Сабақ: 18 Күні:
Сабақтың тақырыбы: Шартсыз көшу операторы
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға шартты және шартсыз көшу операторларын түсіндіре отырып, тақырыпты меңгерту.
Дамытушылық: оқушылардың тақырыпты түсіну деңгейін дамыту
Тәрбиелік: шыдамдылыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың типі: жаңа сабақ
Сабақтың түрі: аралас
Сабақтың көрнекілігі: оқулық, интерактивті тақта, плакат
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі
ІІ. Үй тапсырмасы
ІІІ. Жаңа сабақ
ІV. Жаңа сабақты бекіту тапсырмалары
V. Қорытынды
Сабақтың барысы
І. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу, назарын сабаққа аудару.
ІІ. Үй тапсырмасы.
Сұрақтар:
Арифметикалық функциялар
|
Математикалық жазылуы
|
Паскаль тілінде жазылуы
|
Орындалатын фунция
|
|
|x|
|
abs(x)
|
Аргументтің абсолюттік шамасы
|
|
arctg x
|
arctan(x)
|
Аргументтің арктангенсі
|
|
cos x
|
cos(x)
|
Аргументтің косинусы
|
|
sin x
|
sin(x)
|
Аргументтің синусы
|
|
ex
|
exp(x)
|
е санының х дәрежесі
|
| |
frac(x)
|
х санының бөлшек бөлігі
|
|
[x]
|
int(x)
|
х санының бүтін бөлігі
|
|
ln x
|
ln(x)
|
х санының натуралдық логарифмі
|
|
π
|
pi
|
Пи санының мәні (3,14159265)
|
|
x2
|
sqr(x)
|
х санының квадраты
|
| |
sqrt(x)
|
х санының квадрат түбірі
|
ІІІ. Жаңа сабақ.
- Паскаль тілінің басқару: шартты және шартсыз көшу, таңдау операторлары
Негізгі ұғым: Шарт дегеніміз жауабы «иә» немесе «жоқ» болатын ұйғарым (сұрақ). Шартты бар операторларды құрама немесе күрделі дейді.
|
Толық тармақтау
|
|
if <шарт>
then 1-оператор
else 2-оператор;
шарт сақталса жауабы «иә» болып 1-оператор атқарылады және керісінше.мыс: gas:=15;
if jas<8 then
write(‘сен менен ’,8-jas,’ кішісің’)
else write(‘сен менен ’,jas-8,’ үлкенсің’);
Жоғарыдағы сұраққа назар салыңдар.
|
|
Қысқаша тармақтау
|
|
if <шарт> then оператор;
шарт сақталса жауабы «иә» болып оператор атқарылады, сақталмаса («жоқ») компьютер келесі операторды орындауға өтеді.
мыс:
gas:=15;
if jas<8 then write(‘сен менен ’,8-jas,’ кішісің’);
|
Тармақтаушы оператор – шарттың сақталуына/сақталмауына байланысты екі түрлі жағдайдың бірін таңдауға мүмкіндік береді.
Көшу немесе шартсыз көшу операторы операторлардың рет – ретімен орналасуын бұзып, келесі атқарылуды, яғни белгісі бар операторға көшуді орындайды. Бұл оператор GOTO (көшу) түйінді сөзінен басталады да, одан кейін Label бөлімінде сипатталған белгі атауы жазылады.Есте сақта: Пішімі: Goto <белгі>; Мысал:
|
Квадрат теңдеуді шешу алгоритмі.
ах2 + вх + с = 0
1. Не белгілі?
а, в, с – нақты сандар
2. Не істеу керек?
Кв.теңдеудің х1, х2 түбірлерін табу керек, түбірі болмаса «түбірі жоқ» деген хабар шығару керек.
3. Қалай жасау керек?
Дискриминант d=b2-4аc
D<0 түбірі жоқ
D=0 бір түбірі бар x1=-b/2a
d>0 екі түбірі бар х1=?, х2=?,
|
program kvtendeu;
var a,b,c:integer;
x1,x2,d:real;
label 10;
begin
write(‘Кв.тенд.коэф. енгіз a,b,c ‘);
read(a,b,c);
d:=sqr(b)-(4*a*c);
if d<0 then
begin
writeln(‘түбірі жок ‘);
goto 10;
end;
if d=0 then
begin
writeln (‘Бір түбірі бар: ‘,-b/(2*a));
goto 10;end
else writeln (‘Екі түбірі бар:
‘,-b+sqr(d)/(2*a),’ ‘,-b-sqr(d)/(2*a));
10: end.
|
|
Осындай мақсаттарды шешу үшін Паскальда таңдау операторы қолданылады. Жазылу түрі мынандай:
|
case шарт of
1-шарт: 1-серия;
2-шарт: 2-серия;
…
n-шарт: n-серия;
else n+1 -серия;
end;
|
|
ЕСЕП: Апта күндерін анықайтын
программа жазыңыз.
program apta;
var kun:integer;
begin
write(‘kyn retin engiz ‘);
read(kun);
case kun of
1:writeln(‘duisembi ‘);
2:writeln(‘seisembi ‘);
3:writeln(‘sarsembi ‘);
4:writeln(‘beisembi ‘);
5:writeln(‘juma ‘);
6:writeln(‘sembi ‘);
7:writeln(‘jeksembi ‘);
else writeln(‘byndai kyn jok ‘);
end;
end.
|
| |
|
|
ІV. Жаңа сабақты бекіту.
Тапсырма№1: Екі санның үлкенін табатын программа құрылған. Шартты дұрыс қойыңыз.
Program max;
Var a, b, max: integer;
Begin
Readln (a,b);
……………………………………….
Writeln (‘ max= ’, max);
End.
Тапсырма№2: Үш кесіндінің ұзындықтары берілген. Егер бұл үш кесіндіден үшбұрыш құру мүмкін болса, онда оның периметрін және ауданын табыңдар.
Тапсырма№3: Қай операторлар дұрыс жазылмаған?
program qq;
var a, b: integer; x, y: real;
begin
a := 5;
10 := x;
y := 7,8;
b := 2.5;
x := 2*(a + b +y);
writeln (x);
end.
Үйге тапсырма:
Тапсырма №1: Үзіндідегі бағдарлама жолдары есеп шешіміне сәйкес келуі үшін қандай ретпен
орналасуы керек?
Есеп:Егер үшбұрыш қабырғалары А, В, С берілген болса, онда үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің радиусын формуласымен есептеңдер.
{1}begin
{2}readln (a,b,c);
{3}s:=sqrt(p*(p-a)*(p-b)*(p-c));
{4}p:=(a+b+c)/2;
{5}writeln(‘r=’,r);
{6}end.
{7}r:=(a*b*c)/(4*s);
Сынып: 9 Сабақ: 18 Күні:
Сабақтың тақырыбы: Шартсыз көшу операторы
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға шартты және шартсыз көшу операторларын түсіндіре отырып, тақырыпты меңгерту.
Дамытушылық: оқушылардың тақырыпты түсіну деңгейін дамыту
Тәрбиелік: шыдамдылыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың типі: жаңа сабақ
Сабақтың түрі: аралас
Сабақтың көрнекілігі: оқулық, интерактивті тақта, плакат
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі
ІІ. Үй тапсырмасы
ІІІ. Жаңа сабақ
ІV. Жаңа сабақты бекіту тапсырмалары
V. Қорытынды
Сабақтың барысы
І. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу, назарын сабаққа аудару.
ІІ. Үй тапсырмасы.
Сұрақтар:
Арифметикалық функциялар
|
Математикалық жазылуы
|
Паскаль тілінде жазылуы
|
Орындалатын фунция
|
|
|x|
|
abs(x)
|
Аргументтің абсолюттік шамасы
|
|
arctg x
|
arctan(x)
|
Аргументтің арктангенсі
|
|
cos x
|
cos(x)
|
Аргументтің косинусы
|
|
sin x
|
sin(x)
|
Аргументтің синусы
|
|
ex
|
exp(x)
|
е санының х дәрежесі
|
| |
frac(x)
|
х санының бөлшек бөлігі
|
|
[x]
|
int(x)
|
х санының бүтін бөлігі
|
|
ln x
|
ln(x)
|
х санының натуралдық логарифмі
|
|
π
|
pi
|
Пи санының мәні (3,14159265)
|
|
x2
|
sqr(x)
|
х санының квадраты
|
| |
sqrt(x)
|
х санының квадрат түбірі
|
ІІІ. Жаңа сабақ.
- Паскаль тілінің басқару: шартты және шартсыз көшу, таңдау операторлары
Негізгі ұғым: Шарт дегеніміз жауабы «иә» немесе «жоқ» болатын ұйғарым (сұрақ). Шартты бар операторларды құрама немесе күрделі дейді.
|
Толық тармақтау
|
|
if <шарт>
then 1-оператор
else 2-оператор;
шарт сақталса жауабы «иә» болып 1-оператор атқарылады және керісінше.мыс: gas:=15;
if jas<8 then
write(‘сен менен ’,8-jas,’ кішісің’)
else write(‘сен менен ’,jas-8,’ үлкенсің’);
Жоғарыдағы сұраққа назар салыңдар.
|
|
Қысқаша тармақтау
|
|
if <шарт> then оператор;
шарт сақталса жауабы «иә» болып оператор атқарылады, сақталмаса («жоқ») компьютер келесі операторды орындауға өтеді.
мыс:
gas:=15;
if jas<8 then write(‘сен менен ’,8-jas,’ кішісің’);
|
Тармақтаушы оператор – шарттың сақталуына/сақталмауына байланысты екі түрлі жағдайдың бірін таңдауға мүмкіндік береді.
Көшу немесе шартсыз көшу операторы операторлардың рет – ретімен орналасуын бұзып, келесі атқарылуды, яғни белгісі бар операторға көшуді орындайды. Бұл оператор GOTO (көшу) түйінді сөзінен басталады да, одан кейін Label бөлімінде сипатталған белгі атауы жазылады.Есте сақта: Пішімі: Goto <белгі>; Мысал:
|
Квадрат теңдеуді шешу алгоритмі.
ах2 + вх + с = 0
1. Не белгілі?
а, в, с – нақты сандар
2. Не істеу керек?
Кв.теңдеудің х1, х2 түбірлерін табу керек, түбірі болмаса «түбірі жоқ» деген хабар шығару керек.
3. Қалай жасау керек?
Дискриминант d=b2-4аc
D<0 түбірі жоқ
D=0 бір түбірі бар x1=-b/2a
d>0 екі түбірі бар х1=?, х2=?,
|
program kvtendeu;
var a,b,c:integer;
x1,x2,d:real;
label 10;
begin
write(‘Кв.тенд.коэф. енгіз a,b,c ‘);
read(a,b,c);
d:=sqr(b)-(4*a*c);
if d<0 then
begin
writeln(‘түбірі жок ‘);
goto 10;
end;
if d=0 then
begin
writeln (‘Бір түбірі бар: ‘,-b/(2*a));
goto 10;end
else writeln (‘Екі түбірі бар:
‘,-b+sqr(d)/(2*a),’ ‘,-b-sqr(d)/(2*a));
10: end.
|
|
Осындай мақсаттарды шешу үшін Паскальда таңдау операторы қолданылады. Жазылу түрі мынандай:
|
case шарт of
1-шарт: 1-серия;
2-шарт: 2-серия;
…
n-шарт: n-серия;
else n+1 -серия;
end;
|
|
ЕСЕП: Апта күндерін анықайтын
программа жазыңыз.
program apta;
var kun:integer;
begin
write(‘kyn retin engiz ‘);
read(kun);
case kun of
1:writeln(‘duisembi ‘);
2:writeln(‘seisembi ‘);
3:writeln(‘sarsembi ‘);
4:writeln(‘beisembi ‘);
5:writeln(‘juma ‘);
6:writeln(‘sembi ‘);
7:writeln(‘jeksembi ‘);
else writeln(‘byndai kyn jok ‘);
end;
end.
|
| |
|
|
ІV. Жаңа сабақты бекіту.
Тапсырма№1: Екі санның үлкенін табатын программа құрылған. Шартты дұрыс қойыңыз.
Program max;
Var a, b, max: integer;
Begin
Readln (a,b);
……………………………………….
Writeln (‘ max= ’, max);
End.
Тапсырма№2: Үш кесіндінің ұзындықтары берілген. Егер бұл үш кесіндіден үшбұрыш құру мүмкін болса, онда оның периметрін және ауданын табыңдар.
Тапсырма№3: Қай операторлар дұрыс жазылмаған?
program qq;
var a, b: integer; x, y: real;
begin
a := 5;
10 := x;
y := 7,8;
b := 2.5;
x := 2*(a + b +y);
writeln (x);
end.
Үйге тапсырма:
Тапсырма №1: Үзіндідегі бағдарлама жолдары есеп шешіміне сәйкес келуі үшін қандай ретпен
орналасуы керек?
Есеп:Егер үшбұрыш қабырғалары А, В, С берілген болса, онда үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің радиусын формуласымен есептеңдер.
{1}begin
{2}readln (a,b,c);
{3}s:=sqrt(p*(p-a)*(p-b)*(p-c));
{4}p:=(a+b+c)/2;
{5}writeln(‘r=’,r);
{6}end.
{7}r:=(a*b*c)/(4*s);
Сынып: 9 Сабақ: 18 Күні:
Сабақтың тақырыбы: Шартсыз көшу операторы
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларға шартты және шартсыз көшу операторларын түсіндіре отырып, тақырыпты меңгерту.
Дамытушылық: оқушылардың тақырыпты түсіну деңгейін дамыту
Тәрбиелік: шыдамдылыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың типі: жаңа сабақ
Сабақтың түрі: аралас
Сабақтың көрнекілігі: оқулық, интерактивті тақта, плакат
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі
ІІ. Үй тапсырмасы
ІІІ. Жаңа сабақ
ІV. Жаңа сабақты бекіту тапсырмалары
V. Қорытынды
Сабақтың барысы
І. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу, назарын сабаққа аудару.
ІІ. Үй тапсырмасы.
Сұрақтар:
Арифметикалық функциялар
| Математикалық жазылуы | Паскаль тілінде жазылуы | Орындалатын фунция |
| |x| | abs(x) | Аргументтің абсолюттік шамасы |
| arctg x | arctan(x) | Аргументтің арктангенсі |
| cos x | cos(x) | Аргументтің косинусы |
| sin x | sin(x) | Аргументтің синусы |
| ex | exp(x) | е санының х дәрежесі |
|
| frac(x) | х санының бөлшек бөлігі |
| [x] | int(x) | х санының бүтін бөлігі |
| ln x | ln(x) | х санының натуралдық логарифмі |
| π | pi | Пи санының мәні (3,14159265) |
| x2 | sqr(x) | х санының квадраты |
|
| sqrt(x) | х санының квадрат түбірі |
ІІІ. Жаңа сабақ.
Паскаль тілінің басқару: шартты және шартсыз көшу, таңдау операторлары
Негізгі ұғым: Шарт дегеніміз жауабы «иә» немесе «жоқ» болатын ұйғарым (сұрақ). Шартты бар операторларды құрама немесе күрделі дейді.
| Толық тармақтау | | if then 1-оператор else 2-оператор; шарт сақталса жауабы «иә» болып 1-оператор атқарылады және керісінше.мыс: gas:=15; if jasthen write(‘сен менен ’,8-jas,’ кішісің’) else write(‘сен менен ’,jas-8,’ үлкенсің’); Жоғарыдағы сұраққа назар салыңдар. | Қысқаша тармақтау |
| if then оператор; шарт сақталса жауабы «иә» болып оператор атқарылады, сақталмаса («жоқ») компьютер келесі операторды орындауға өтеді.. мыс: gas:=15; if jasthen write(‘сен менен ’,8-jas,’ кішісің’); |
Тармақтаушы оператор – шарттың сақталуына/сақталмауына байланысты екі түрлі жағдайдың бірін таңдауға мүмкіндік береді.
Көшу немесе шартсыз көшу операторы операторлардың рет – ретімен орналасуын бұзып, келесі атқарылуды, яғни белгісі бар операторға көшуді орындайды. Бұл оператор GOTO (көшу) түйінді сөзінен басталады да, одан кейін Label бөлімінде сипатталған белгі атауы жазылады.Есте сақта: Пішімі: Goto ; Мысал:
| Квадрат теңдеуді шешу алгоритмі. ах2 + вх + с = 0 1. Не белгілі? а, в, с – нақты сандар 2. Не істеу керек? Кв.теңдеудің х1, х2 түбірлерін табу керек, түбірі болмаса «түбірі жоқ» деген хабар шығару керек. 3. Қалай жасау керек? Дискриминант d=b2-4аc D D=0 бір түбірі бар x1=-b/2a d0 екі түбірі бар х1=?, х2=?,
| program kvtendeu; var a,b,c:integer; x1,x2,d:real; label 10; begin write(‘Кв.тенд.коэф. енгіз a,b,c ‘); read(a,b,c); d:=sqr(b)-(4*a*c); if d begin writeln(‘түбірі жок ‘); goto 10; end; if d=0 then begin writeln (‘Бір түбірі бар: ‘,-b/(2*a)); goto 10;end else writeln (‘Екі түбірі бар: ‘,-b+sqr(d)/(2*a),’ ‘,-b-sqr(d)/(2*a)); 10: end.
|
| Осындай мақсаттарды шешу үшін Паскальда таңдау операторы қолданылады. Жазылу түрі мынандай: | case шарт of 1-шарт: 1-серия; 2-шарт: 2-серия; … n-шарт: n-серия; else n+1 -серия; end;
|
| ЕСЕП: Апта күндерін анықайтын программа жазыңыз. program apta; var kun:integer; begin write(‘kyn retin engiz ‘); read(kun); case kun of 1:writeln(‘duisembi ‘); 2:writeln(‘seisembi ‘); 3:writeln(‘sarsembi ‘); 4:writeln(‘beisembi ‘); 5:writeln(‘juma ‘); 6:writeln(‘sembi ‘); 7:writeln(‘jeksembi ‘); else writeln(‘byndai kyn jok ‘); end; end. |
ІV. Жаңа сабақты бекіту.
Тапсырма№1: Екі санның үлкенін табатын программа құрылған. Шартты дұрыс қойыңыз.
Program max;
Var a, b, max: integer;
Begin
Readln (a,b);
……………………………………….
Writeln (‘ max= ’ , max);
End.
Тапсырма№2: Үш кесіндінің ұзындықтары берілген. Егер бұл үш кесіндіден үшбұрыш құру мүмкін болса, онда оның периметрін және ауданын табыңдар.
Тапсырма№3: Қай операторлар дұрыс жазылмаған?
program qq;
var a, b: integer; x, y: real;
begin
a := 5;
10 := x;
y := 7,8;
b := 2.5;
x := 2*(a + b +y);
writeln (x);
end.
Үйге тапсырма:
Тапсырма №1: Үзіндідегі бағдарлама жолдары есеп шешіміне сәйкес келуі үшін қандай ретпен
орналасуы керек?
Есеп:Егер үшбұрыш қабырғалары А, В, С берілген болса, онда үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің радиусын формуласымен есептеңдер.
{1}begin
{2}readln (a,b,c);
{3}s:=sqrt(p*(p-a)*(p-b)*(p-c));
{4}p:=(a+b+c)/2;
{5}writeln(‘r=’,r);
{6}end.
{7}r:=(a*b*c)/(4*s);
Получите свидетельство
Вход
Шартсыз көшу операторы (27.26 KB)
0
1272
19
Нравится
0
