Түбір мен қосымша

6 – сынып

Қазақ тілі

Сабақтың тақырыбы:

“ Түбір мен қосымша”

Праипаиптптапт тпатпатпт

Пән мұғалімі:Асанбаева Ұлжан

Сабақтың мақсаты:

Сабақтың мақсаты:

• А Сөз тұлғасының лексикалық мағынасын ажыратқызу, түбірдің бөлшектенбейтінін түсіндіру
• Ә Сөз сиқырлығын өлең жолдарынан мысалдар келтіре отырып

көңілге ұялату, танымын кеңейту

• Б Адамгершілікке, білімділік пен біліктілікке тәрбиелеу

Қорғау

Оқыту әдісі :

Қорыту

Топтастыру

Жекелей – даралай

талдау

Сабақтың түрі : Жаңа білім беру Көрнекілік: тірек сызба, суреттер

Күтілетін нәтиже: *Оқушының өзін-өзін тануға, қоғамда тұлға болып қалыптасуына *Оқуға деген ынтасы оянған *Талаптарды орындай алады, жас ерекшелігіне сәйкес шығармашылық әрекеттер танытады

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру. Сыныпты үш топқа бөлінеді

“ Түбір”

тобы

“ Қосымша”

“ Сөзжасам”

тобы

• “ Сөзжасам” тобы

Өткен сабақ.

Үй жұмысын 3 топтан үш оқушыға оқытып

дәптерлерін тексеріп шығымын.

Сұрақтар арқылы өткен сабақты еске түсүру

Жаңа сабақ.

Түбір мен қосымша

Сөздің бастапқы мағыналы бөлшегі

Мысалы: мектеп, оқу, жаз, қалам

Қосымша

Жұрнақ

Жалғау

Көптік

Сөз

тудырушы

Сөз

түрлендіруші

Септік

Тәуелдік

Жіктік

Қосымшалардың жалғану тәртібі.

Түбір

Жұрнақ

Жалғау

Оқу

Көптік

- шы

Тәуелдік

- лар

Септік

- ымыз

Жіктік

- да

- мын

Ой толғаныс

1- топтық жұмыс

Қосымша

Сөзжасам

Түбір

“ Кім жылдам” ойыны.

Т А П С Ы Р М А:

“ Түбір” Үйлер, үйден, айтты, жазса, ашпа, оқушы

сөздерінің лексикалық мағынасы бар, өзгермей тұрған

бөлшектерді, лексикалық мағынасы жоқ бөлшектерді

ажырат. Сөзге лексикалық мағына үстейтін бөлшек

не деп аталады?

“ Қасымша” Балықшы - мамандық иесі. Бұл қандай сөз?

“ Сөзжасам” Өн - өнім, өнгіш, өндіріс – бәріне ортақ не?

Бұл қандай сөздер?

Жаттығу жұмысы

70-жаттығу. Сөздерден жұрнақ арқылы

туынды сөз жасау.

71-жаттығу. Сөздердің түбірі мен қосымшасын

дефис арқылыажыратып жазыңдар.

Үлгі: айбын- ды-лық-тан.

Жеке оқушылармен жұмыс

Семантикалық карта

Мысалдар

Түбір

Мен

Жұрнақ

- ға

Жалғау

ұста

-шы

-ған

-мен

-па

-хана

Сарамандық тапсырма. 1 Кейбірі жаңа сөз жасайды, кейбірі сөзге қосымша мағына үстейді, кейбірі сөз талғамай кете береді, кейбірі біраз сөзде ғана кездеседі. Тапсырма. Осындағы «кейбірі» деген сөздің орнына төрт түрлі атаумен аталатын жауап сөз тауып айтыңдар.

2 Тапсырма

Атам менің әмәнда

Әдепті жан бол деген

Ата сөзі санамда

Жасы үлкенге жол

берем

Өлеңді мәнерлеп

оқып,сөз бөлшек -

терін тобыңдар

“ Әдепті” сөзіне

фонетикалық

талдау

жасаңдар

Алдын орап кісінің

Кесіп өтпей көлде -

нең

Ізетімен кішінің

Сәлемдесіп қол

берем

Өлеңді мәнерлеп

оқып,сөз бөлшек -

терін тобыңдар

Қорытынды.

“ Кім тапқыр”ойыны Суреттерді қара. Түбірге қосымшалар ол қосымшаның қай түрі екенін ажырат.

Үйге тапсырма.

73 – жаттығу

Бағалау. Оқушыларға әр тапсырманы орындағанда

берген жауабына қарай жетондар үрлестіріліп отырады.

Қызыл жетон – 5, көк – 4, жасыл – 3. сары – 2. Сол алған бағаларын есептеп, қай топтың жеңімпаз екені анықталады.

5

4

2

3