| Әдебиеттер тізімі: | 1. Бодров В.А. «Информационный стресс» М, 200-352 б. 2. Гибсон Дж. Л. «Учебник для вузов» М, 2000-262 б. 3. Грановская Р.М. «Элементы практической психологии». 4. Жданов О.И. «Практическая психология и аутопсихология» М, 1999-77 б. 5. Карташова Л.В. «Поведение в организации» М, 1999-220 б. 6. Леснова А.Б., Чернышеева О.Н. «Психология труда и организационная психология» М, 1995-683 б. 7. Ньюстром Дж.В., Девис К. «Организационное поведение» Питер: 2000-671 б. 8. «Общая психология» Ю.Б., Дормашев М, 2000-480 б. 9. Пряжников Н.С. «Психология труда и человеческого достоинства» М, 2001-480 б. 10. Радугин А.А. «Психология» М, 2003-400 б. 11. Самоукина Н.В. «Психология и педагогика профессиональной деятельности» М, 2000-281 б. 12. Селье Г. «Стресс без дистресса» М, 1979-126 б. 13. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан-2030». жолдауы. А, 2004 14. Анцупов А.Я., Шипилов А.И. Конфликгология. - М, 1999, с 5. 15. Данцов А.И., Полозова Т.А. Проблема объективных детеминант межличностного конфликта в группе. - М, 1982. С. 23-32. 16. Анцупов А.Я., Шипилов А.И. Проблема конфликта: аналитический обзор, междисциплинарный библиографический указатель. - М, 1992. - с. 27. 17. Сулимова Т.С. Социальная работа и конструтивное разрешение конфликтов. М, 1996. 18. Зеркин Д.П. Основы конфликтологии. Курс лекций. Ростов-на-Дону. 1988г. 19. Психология. Учебник. Под.ред. А.А. Крылова. - М, 1999г. 20. Словарь практического психолога. /Сост. С.Ю. Головин. - Минск, 1998. 21. Мелибруда Е.Я. Ты-Мы:Психологические возможности улучшения общения. - М, 1986. 22. Анцупов А.Я., Малышев А.А. Введение в конфликтологию. Ужгород, 1995. 23. Петровская Я.А. О понятийной схеме социально-логического анализа. М, 1977г. 24. Дмитриев Н.В., Кудрявцев В.Н., Кудрявцев С.В. Введение в общую теорию конфликтов. М. 25. Девять ступеней вниз, или ссоры - конфликты - войны. №11,1999 //Знание сила. - с.152. 26. Карнеги Д. Как завоевать друзей и оказывать влияние на людей. М., 1990г. 27. Хьюнт В. Тайные возможности вашей психики. -СПб, 2000г. 28. Уткин Э.А. Конфликтология. Теория и практика. М, 2000г. 29. Мақашқұлова Г. Балалар үйіндегі тәрбиеленушілердің психикалық ерекшеліктері. // Қазақстан мектебі, 11-12/2005, 52-53 б. 30. Прихожан А.М., Толстых Н.Н. Дети без семьи. М, 1990. 31. Кащенко В.П. Педагогическая коррекция. М, 1995. 32. Козе М. Неа1іп§ Нші Міпёз. Ьопёоп. N.4., 1990. 33. 8еесі Р. Веуе1оріп§ Ноіізііс Есһісаііоп. Ьошіоп, \¥а5һіп§1;оп, Б.С.1982. 34. Выготский Л.С. Проблема возрастной периодизации детского развития. //Выготский Л.С. Вопросы детской психологии. - СПб, 1997. С 3-21. 35. Матейчик 3; Лангмейер И. Психическая депривация в детском возрасте. Прага, Авщенко, 1984. 36. Грибанова Г.В. Психологическая диагностика личностного развития детей и подростков при семейном алкоголизме.// Дефектология. 1988. №1. 37. Психическое развитие воспитанников детского дома. Под.ред. И.В. Дубровиной, А.Г. Рузской. М, 1990. 38. Рубинштейн С.Л. Проблемы общей психологии. М, 1996. 39. Фрухт Э.л. Диагностика нервно-психического развития детей 1-го года жизни // Пантюхин, Пеюра К.Л., Фрухт Э.Л. Диагностика нервно-психического развития детей нервных трех лет жизни. 1979г. 40. Разенкова Ю.А. Коррекционно-педагогическая работа с детьми первого года жизни группы риска в условиях дома ребенка: Дисс. Канд. Пед.наук. М, 1998г. 41. Бехтерев В.М. Коллективная рефлоксология. М, 1921. 42. Фрейд 3. Введение в психоанализ. М, 1990г. 43. Фрейд 3. Я и он. Тбилиси, 1989г. 44. Бабаева Л.Д. Развитие личности школьника и его способности. -СПб, 1997. 45. Грузенберг С.О. Психология творчества - СПб, 1996. 46. Дружинин В.Н. Проблема общих спососбностей. СПб, 2001. 47. Лейтес С.Н. Способности и одоренности в раннем возрасте. М, 1995. 48. Матюшкин А.А. Интеллект и развитие у школьников. М, 1994. 49. Перкинс Д.Н. Творческая одаренность как психологическое понятие. М, 1988. 50. Щадриков В.Д. Одаренность и талант. М, 1999. 51. Бывают выдающиеся дети. Н.С.Лейтес //Семья и школа, №9, 1990г., стр.31. 52. Воспоминания размышления, беседы. Лейтес Н.С. //Психологияеский журнал. Т.13, №11,1992, с. 147-165. |
| Сипаттамасы: | Біздің өмірдің шапшаңдығы күн өткен сайын жеделдетіп келе жатыр, осы жағдайда адамдар қоршаған ортасына бейімделе отырып, эмоционалды тепе-теңдікті сақтауы қиынға түсуде. Адам ағзасы өз күшін қалпына келтіріп үлгермеуде, сол себеппен адамның барлық он екі мүшесі күнделікті күйзелісті сезінуде. әрине күнделікті бұндай өмір барлық адамдардың бір күні күші бітіп, соның әсерінен жүйке жүйесі тозады. Міне сондықтан стресс туралы мәлімет біздің заманымызда өте қажет. Стресс күйін зерттеу мына ғалымдардың өмірінде орын алған: Селье, Самоукина, Кеннон, Касл, Купер, Маршалл, Альбрехт, Вейтен Ллойд және т.б. «Стресс»- түсінігін Канадалық физиолог Ганс Селье енгізген. Ол стрессті: «Адам ағзасының кез-келген талабына өзіндік ерекшілігі жоқ (неспецифический) жауабы»,- деп түсіндерген. Бұл анықтаманы түсіну үшін біз «неспецифический» (өзіндік ерекшелігі жоқ) деген сөзді түсінуіміз керек. Ағзаға қойылған әр талаптың өз ерекшелігі бар. Мысалы: Суық күнде біз көп жылу бөлу үшін дірілдейміз, қан тамырлары тарылып, тері сыртына жылу бөлінуі азайады. Күн ыстықта біз терлейміз, теріміздің булануы арқылы біз салқындаймыз. Сол сияқты белгілі дәрілерді ішу арқылы біз оның ерекшелігін біле отырып, сол дәрінің әсерін сезінеміз: Осылардың бәрі «специфический» яғни ерекшелігі бар болып табылса, ерекшелігі жоқ «неспецифический» өзгерісті талап етеді талаптың өзіндік ерекшелігі жоқ, қандай болмасын туындаған қиындыққа бейімделу болып табылады. Сол өзгерістері орындау арқылы біз өзіміздің қалыпты жағдайымызды орнына келтіреміз. Стресс болған кезде ол жағдай жағымды не жағымсыз екені маңызды емес. Бұл жағдайдың қажеттілік өзгеріс және бейімделу маңызды болып табылады. Мысалы: Соғысқа кеткен баласын анасына қаза тапты деп, уақыт өткен соң ол қате болып бала үйіне кіріп келеді. Бірінші жағдайда ана қайғырады, екінші жағдайда қуанады, бірақ екі жағдай да адамға стресс әкеледі. Екеуі екі түрлі сезім болса да, екі жағдайда да анасы болған жайды қабылдап, түсініп соған бейімделеді. Яғни екі жағдайда да стресс күйіндегі адам бір әрекетті жасайды. Селье былай деген: «Стресс-жүйкенің қысымы ғана емес» осы саланың маманы болмаса да көптеген ғалымдар биологиялық стрессті жүйкенің шаршауынан немесе эмоцияның қатты қозуынан деп түсіндіреді, бірақ бұл олай емес. Психологиялық және психопатиялық аспектілерде биологиялық стрессті зерттеген белгілі ағылшын докторы Дж Мейсон. Эмоциялық қозу өмірге деген қорқыныш тудыратын кезде немесе өмірлік басқа да жағдайға байланысты стресс туғанда бұған жауапты физикалық күй болып табылады-деп айтқан. Жүйке жүйесі жоғары дамыған адамдар эмоциялық күйзеліс жиі болғандықтан, ол адам стресске өте жақын болады, бірақ стресстік күйді жүйке жүйесі жоқ жануарлар және өсімдіктер де сезеді. Көп адамдар стресс жағымсыз жағдайлардың нәтижесі деп түсінеді, бірақ Селье олай демейді. Басында біз айтқандай бұл жерде жағымды немесе жағымсыз жағдай маңызды емес. Осыған байланысты стресс күйін кез-келген эмоционалдық әсерден алуға болады. Стресс күйіне әкелетін факторлар стрессорлар. Бір сөзбен айтқанда стрессорлар әр түрлі, бірақ ол күйді сезген адамның биологиялық реакциясы болған жағдайға бейімделу болып табылады. |