Музыкально-литературная композиция

Улуу Кыайыы 80 сылыгар аналлаах музыкальнай -художественнай дьүһүйүү сценарийа

“Кыайыы андаҕара” (Саха поэттарын хоһооннорунан)

Дьүһүйүү сценарийын оҥордулар Ытык-Күөл Алампа аатынан №1 орто оскуолатын учууталлара;

Алексеева Марина Васильевна,

Софронова Марина Егоровна

Музыка. “Тыһыынча тоҕус сүүс түөрдүөн биир- түөрдүөн биэс...”Сыана аһыллар. Саллаат таҥастаах,саалаах,автоматтаах оҕолор “кынаттыы” тураллар.Музыка тохтуур. “2 аа5ар уол инники тахсаллар,сааларын сүгэ сылдьаллар.

(Интерактивнай экраҥҥа кутаа уота күлүбүрүү умайа турар видеота көстөр)

1 ааҕааччы:(чиҥник)

Хара былыт

Халлаан кырсын

Сабардаата.

Хааннаах илбис

Хара суора

Хааҕырҕаата.

Тохтоо,болҕой,

Көр-нар!

Ийэ сиргэ

Фашист баанда

Саба түстэ,

Түөкүннүү!

Көмүөл күүһү,

Түмүллүүнү

Күүтэллэр!

2-с ааҕааччы:

Эйэни тэниппит

Советскай дойдуга,

Баламат сэриинэн,

Фашистар киирдилэр.

Сокуонна дуогабар

Суолтатын сүтэрэн,

Суобаһа суох кыыллар

Соһуччу түстүлэр!

( эргийэн тиийэн миэстэлэригэр стройдаан тураллар)

(Биэс ааҕааччы инники тэҥҥэ тахсан тураллар,сааларын сүгэ сылдьаллар,

бары тэҥҥэ хорунан этэллэр)

Бары:

Кырдьыктаах дьыалабыт иннигэр,

Килбиэннээх көҥүлбүт туһугар,

Биир ньыгыл кэккэнэн

Өстөөххө кимиэҕиҥ.

Биир модун санаанан,

Өрүтэ күүрүөҕүҥ!

(5 ааҕааччы эргийэн тиийэн миэстэлэригэр тураллар)

Музыка тыаһыыр”Вставай ,страна огромная..” устунан кыччыыр.

(Атын биэс уол инники былааҥҥа тахсан тураллар, андаҕар тылларын күүскэ,чиҥ куолаһынан этэллэр):

3-с ааҕааччы:

Иһит,Ийэ дойдум,

Ииппит буойун дьонун,

Уоран түспүт фашистары

Урусхаллыыр андаҕарын.

Бары: Андаҕайабыт!

3-с ааҕааччы салгыыр:

Эр сүрэҕинэн,

Эн эрэлгинэн,

Кэхтэри билбэт,

Киил-муос

Бэйэбит,

Өлүү хараҕын

Өтөрү көрүөхпүт,

Өлбөт-сүппэт

Өргөстөнүөхпүт!

(3 ааҕааччы эргиллэн чиҥник үктэнэн саллааттар кэккэлэригэр тиийэн тураллар,утары 2 саллаат таҥастаах уол уонна 2 санитарка таҥастаах кыыс тахсан утары тураллар.)

- “Хайыһар” ырыа музыкатынан доҕуһуоллатан квартет ыллыыр.)

- Ол кэмҥэ ыллыы турааччылар кэннилэринэн үрүҥ маск-халааттаах хайыһардьыттар хайыһар тэбэн утарыта аасыһаллар. Интерактивнай экраҥҥа сэрии кэминээҕи видеохроника көстөр.

Ырыа кэнниттэн 3 уол иннигэр тахсан андҕар тылларын этэллэр:

4-с ааҕааччы:

Күнү-ыйы көрөн туран,

Күөмчү күүһү умса ууран.

Халыҥ тириитин хайытыахпыт!

Хаарыан сирбитин харыстыахпыт!

5-с ааҕааччы:

Дойду тапталынан,

Дохсун уордайыынан,

Фашист моҕой

Дьааттаах тииһин,

Дьоллоох олох,

Көҥүл иһин.

Көҥү сынньа

Ылгыахпыт!

Күлгэ -буорга

Ыһыахпыт!

6-с ааҕааччы:

Кырдьык ыйыытынан,

Кыайыы үөрүүтүнэн

Илэчийбит

Сидьиҥ бииһин,

Норуот иһин,

Сир Ийэ иэниттэн

Сиппийиэхпит,

Эһэн!

3 ааҕааччы стройга тураллар ,соҕотох ааҕааччы инники тахсар.

7 ааҕааччы:

Торҕоннообут бөрөлүү

Буулдьа миигин көрдүүрэ,

Хаһан ,хайдах өлөрдүү

Бааһырарбын күүтэрэ.

Өлүү өрүү сиппэккэ,

Часкыйбахтаан ылара.

Таммах ууну биэрбэккэ,

Хаайан арыт сытара.

Онно ыллаан биэрэрим,

Күнү көрсө күлэрим.

Кырдьык иһин

Мин диирим,

Кутаа уокка

Киирэрим.

Сэрии кэлбит суолунан

Саха буойун

Төнүннүм.

Кыргыс дьулаан

Хонуутун,

Кэбис, аны

Көрүмүүм.

Оттуллубут аал уоппун

Ордук күүскэ умайан

Сүүстэ ыппыт

Сүрэҕин,

Чэгиэн- чэбдик

Билигин.

Бүгүн эмиэ

Ыллыыбын,

Бүгүн эмиэ

Саллааппын.

Саллаат уол эргиллэн, табаарыстарыгар тиийэн турар,5 уол кэккэ иннигэр хардыылыылар: Музыка доҕуһуоллуур, экраҥҥа .

8 ааҕааччы:

Бу дьолу,көҥүлү

Бу сири,дойдуну

Буурҕалаах охсуһуу

Уотугар булбуппут.

9-с ааҕааччы:

Бу сэрии да5аны

Боһуллаах буомнарын

Бойубуой түөһүнэн

Тоҕута солуохпут.

10-с ааҕааччы:

Кэрэ Ийэ сирбит

Киэргэллээх иэннэрин

Гитлер баандата

Тэпсиэҕин кэриэтин,

Үрүҥ күн сарсыарда

Арҕааттан тахсыаҕа,

Өрүстэр уулара

Төттөрү устуоҕа.

11-с ааҕааччы:

Ороспуой сэриитэ

Урутаан түспүтүн,

Уон төгүл улахан

Охсуунан хардалаан,

Олохтоох сиригэр

Урусхал оҥорон.

Умсары уураммыт,

Имири сотуохпут!

12-с ааҕааччы:

Уруулуу,бырааттыы

Советскай норуоттар,

Охтубат соргулаах,

Бойобуой кэккэнэн.

Улуукан партия

Былааҕын анныгар,

Олоҕу көмүскүү,

Холбоһон туруоҕуҥ!

Бары тэҥҥэ:

Кырдьыктаах дьыалабыт иннигэр,

Килбиэннээх көҥүлбүт туһугар,

Биир ньыгыл кэккэнэн

Өстөөххө кимиэҕиҥ.

Биир модун санаанан,

Өрүтэ күүрүөҕүҥ!

(Музыка улаханнык тыаһыыыр,экраҥҥа кинохроника сэриилэһэ сылдьар саллааттар, кимэн киирии буулдьа,эстии тыаһа )

- Сыанаҕа 4 - 5 буолан, бөлөхтөрүнэн туран, ким туран эрэ автоматынан, ким тобуктаан олорон саанан ытыалыы-ытыалыы, граната быраҕан, сыана кэннигэр тахсаллар, араанньы буолбут саллааты санитаркалар таһаараллар.

(Сыана кураанах)

-Сыана кэнниттэн диктор саҥата:

Сэрии бүттэ,Кыайыы буолла!

Фашистары самнардыбыт!

Радио саҥарда.

Кулгаах истиэн иннигэр,

Сүрэх эрдэ сэрэйдэ!

Ураа! Кыайыы! Кыайыы күнэ! Ураа! хаһыылаах кыттааччылар сыанаҕа өрөгөй музыканан киирэн, пилоткаларын күөрэччи быраҕаллар,куустуһаллар.

Венский вальс музыката,пааралар үҥкүүлүүллэр,сорохтор илиилэрин күөрэччи таһааран музыканан хамсыыллар.