Етістік жайлы түсінік

Етістік

• Заттың қимылын, жай - күйін білдіретін сөздер.

2. Не істеді? Не қылды? Қайтты? Деген сұрақтарға жауап береді.

3. Етістік сөйлемде баяндауыш қызметінде жұмсалады.

Дара және күрделі етістік

Бір ғана сөзден тұратын негізгі етістік дара етістік деп аталады. мысалы:оқыды, ұшты.

Екі немесе одан да көп сөзден құралып, бір ғана мағынаны білдіріп, бір сұраққа жауап берген етістіктер - күрделі етістік

Мысалы:оқып отыр, ұшып кетті.

НЕГІЗГІ және туынды етістіктер

Түбір сөзден болған етістік негізгі етістік деп аталады.

Мысалы: айт, жаз, кет, түс.

Түбір сөзге жұрнақ жалғану арқылы жасалған етістік туынды етістік деп аталады.

Мысалы. Ой-ла, жет-кіз.

Суреттерді пайдаланып туынды етістік жаса

Болымды етістік

күл, жаз,ойна

болымсыз етістік

күлме, жазба,ойнама.

Етістікке жіктік жалғау-

лары жалғанып өзгеруін етістіктің жіктелуі деп атайды.

Мен хабарла дым

Сен хабарла дың

Сіз хабарла дыңыз

Ол хабарла ды

Етістіктің шақтары

Осы шақ

Мысалы: Күліп отыр

Өткен шақ

Мысалы: тыңдады

Келер шақ

Мысалы: билейді