Бекітемін:
Тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Г.Бакирова
Тақырыбы: «Дала жұлдызы-Ы.Алтынсарин»
Мақсаты: Алғашқы ұстаз, ұлы ағартушы Ыбырай Алтынсариннің өмірімен, шығармаларымен оқушыларды таныстыру.
Ыбырай Алтынсариннің әңгімелері арқылы оқушыларды имандылыққа, адамгершілікке, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.
Ұлы тарихи тұлғаны есте сақтауға, құрмет тұтуға, үлгі алуға тәрбиелеу.
Көрнекілігі: Ы. Алтынсарин портреті, өнегелі сөздері
Барысы:
І.Ұйымдастыру кезеңі
Мұғалімнің кіріспе сөзі
— Балалар, қазақ тарихында ағартушылық, көркем әдебиет саласында және тағы басқа салаларда қызмет атқаран ұлы тұлғалар аз болмаған. Бүгiнде олардың өмiрi, еңбегi, шығармалары кейiнгi ұрпаққа үлгi, өнеге. Сондай ұлылардың бiрi — Ы. Алтынсарин
Ы. Алтынсарин - алғашқы халық мұғалімі, қазақ даласында алғаш рет халықтық мектеп ұйымдастырушы педагогы, балаларға арнап өте құнды өлеңдер мен әңгімелер жазған жазушы.
«Өз жұлдызыңды тап» оқушыларды жұлдызша түстеріне қарай 2 топқа бөлу
І Бөлім Ы.Алтынсарин өмір жолына шолу
«Мен саған,сен маған» Сұрақтарды бір-біріне қояды. Сұрақтарға жуап береді.
1-топ сұрақтары
1)Ы. Алтынсарин - өмір сүрген жылдар: (1841 - 1889 ж. ж.)
2) Ы. Алтынсаринді кім деп танимыз?
3) Ы. Алтынсарин негізгі тәрбиесін кімнен алды? (Атасы Балғожа биден)
4) Ы. Алтынсарин қай жерде дүниеге келген? (Қостанай облысы, Торғай жерінде)
5) Ы. Алтынсарин қандай тілдерді жақсы меңгерген? (орыс, араб, татар, парсы)
6)Ыбырай шәкірті кім? С.Көбеев
7)Алғашқыда Ы.Алтынсарин балаларды қайда оқытты?Неліктен?
2 топ сұрақтары
1) Ы. Алтынсариннің "Қазақ хрестоматиясы" жазылған алфавит? (Орыс алфавиті)
2) Ы. Алтынсариннің "Қазақ хрестоматиясы" нешінші жылы жарық көрді? (1879 ж.)
3) Ы. Алтынсариннің "Кел, балалар, оқылық!" атты өлеңіне ән шығарған кім? (Жаяу Мұса)
4) Ы. Алтынсариннің қыздарға білім берудің негізін салушы, қазақ қыздарына арнап мектеп - интернат ашқан қала?(Ырғыз)
5) Ы. Алтынсарин тұңғыш рет қазақ мектебін қай жылы ашты? (1864 ж.)Оған қанша бала қабылданды?
6)Шын есімі
7) Алтынсариннің "Қазақ хрестоматиясы" оқулығы жайында не білесің?
ІІ Бөлім Ы.Алтынсарин шығармалары
«Ыбырай әңгiмелерiнiң тақырыбы» Топтау стратегиясы арқылы түсiндiру.
Еңбек Мейiрiмдiлiк Ұқыптылық
Ыбырай әңгiмелерiнiң тақырыбы
Жолдастық Тазалық денсаулық
Фишбоун әдісі
1-топ Өлеңдеріне тоқталады Балық қаңқасын толтырады.
2-топ Әңгімелеріне тоқталады.Қорытынды жасайды.
Көрініс: 4-2 «А» сынып оқушылары «Таза бұлақ», «Бақшадағы ағаштары»
Зияткерлік тест
Шашылған сөздерден сөйлем құра.Қай шығармадан алынған?
А) ауырды,жәшігім,салдым, мен, ішіне, жеңілдететін,бір, шөп. (Мен жәшігім ішіне ауырды жеңілдететін бір шөп салдым.)
Ә) барында, жоқ, бағу-қағуда, шек, көп, шырағым, мағына. (Бағу-қағуда көп мағына барында шек жоқ, шырағым.)
Б) тап,көп, жұмысты, аз, қиынсынсаң, боласың, жұмысқа. (Аз жұмысты қиынсынсаң, көп жұмысқа тап боласың.)
В) айтуынша бұл мектеп әуелі патша Хамза Қаржасовтың содан кейін үкіметіне сенімді,патшаға шын берілген адамдардың балалары байлардың,билердің балалары алынуы тиіс. Шаруалардың орын ауысса балалары ғана алынатын тәрізді.
Хамза Қаржасовтың айтуынша бұл мектеп әуелі патша үкіметіне сенімді,патшаға шын берілген адамдардың балалары содан кейін байлардың,билердің балалары алынуы тиіс.Орын ауысса ғана шаруалардың балалары алынатын тәрізді.
Ұлылар үндестігі Венн диаграммасы
Қазақтың маңдайына біткен ұлтжанды тұлғалары аз емес. Ыбырай заманында қазақ халқы үшін жаны күйзелген, толғаулы қара сөздер жазған ұлы ақынымыз Абай тұлғасы мен Ыбырай тұлғасын салыстырып, олардың азаматтық тұлғасындағы ұқсастықты саралап көрейік.
Қорыту. Ы. Алтынсарин ұлтымыздың халық ағарту саласында көп еңбек еттi. Ол 48 жасында ерте қайтыс болса да, болашақ ұрпаққа тәлiм болар мол еңбек қалдырды. Ы. Алтынсариннiң еңбегi қазақ халқының мәдени және рухани дамуына, алдыңғы қатарлы озық мәдениетке жетуiне игi ықпал еттi.

Дала жұлдызы-Ы.Алтынсарин (16.77 KB)

