Әбілқайыр хандығы (Өзбек хандығы)

Пәні Тарих

Күні сыныбы 7 а сынып

Сабақтың тақырыбы

Әбілқайыр хандығы (Өзбек хандығы)

Сабақтың мақсаты

Әбiлқайыр хандығы немесе «көшпелi өзбек хандығы» деп аталу себептерiне, оның мемлекет болып құрылуына негiз болған жағдайларға сипаттама берiп, оқушыларды оның жарты ғасырлық тарихымен таныстыру

Қажетті құрал-жабдықтар

Оқулық, карта, флипчарт,слайдтар, маркер, стикерлер

Пән аралық байланыс

География, әдебиет

Күтілетін нәтиже

Өзбек хандығы деп аталу себептерін, мемлекет болып құрылуына негіз болған жағдайларды анықтап біледі, талдайды, қолданады, тұжырым жасайды.

Сабақтың барысы

Сабақ кезеңдері

Кіріспе бөлім

5минут

Оқушылармен сәлемдесу

«Жүрек жылуы» тренингі

Оң алақанымызды жүрегіміздің тұсына қойып , лүпілдеп соққан кішкентай жүрегіміздің дүрсіліне бір сәт құлақ түріп көрейікші.

-Жүректеріңіздің соғысын сезесіздерме?

-Біздің жүрегіміз қандай, не деп соғады екен?

-Менің жүрегім сендерге деген мейірімділікке толы

-Менің жүрегім......(батыл, жұмсақ, бақытты, сыпайы, нәзік)

Олай болса , осы жылы да жұмсақ, батыл да ақылды, қайырымды да мейірімді, нәзік те сыпайы, бақытты жүрегімізден шыққан жылуды айналамызға таратайық.

(Алақандарын айналаға үрлейді)

Топқа бөлу

І – топ «Бейбітшілік сақталады»

ІІ-топ «Сарбаздар»

ІІІ –топ «Атамекен» (осы патриоттық әндер таратылып беріледі, құрастырып әр топ бір шумағын айтып орындарына отырады)

Үй тапсырмасын сұрау. Зымыран сұрақтар (миға шабуыл)(Бетпе бет ойыны)

І топ

1.Ноғай Ордасының құрылуына себеп болды? (Алтын Орданың ыдырауы)

2.Орданың алғашқы алып жатқан жері? (Еділ мен Жайық)

3. Ноғай Ордасының орталығы? (Сарайшық)

4.Ноғай Ордасының аты кімнің есімімен байланысты? (Ноғай)

5.Батыс Сібір хандығының астанасы ? ( Тура қаласы (Чимги Тура)

6.1428 жылы шайбани ұрпағы Махмуд-Қожаны жеңген (Әбілқайыр)

ІІ топ

1.Ноғай Ордасы Алтын Ордадан кімнің кезінде оқшаулана бастады?(Едіге)

2.Ноғай Ордасы өз алдына жеке мемлекет болып, Алтын Ордадан бөлініп шықты: (Нұрад-дин (1426-1440 ж)

3. «Беклер бек» «ұлы әмір» атағын иеленген Алтын Орда билеушісі (Едіге)

4.Маңғыт елінің Едігеге арнап шығарған жыры (Едіге жыры)

5.Ибақ хан 1481-1484 ж елшілік жіберген ел (Орыс мемлекеті)

6.Орыс патшасы ІІІ Иванмен өзара сауда қарым-қатынас орнатқан хан (Ибақ хан)

ІІІ топ

1.Едігенің билігін мойындаған Батыс Сібір ойпатындағы тайпа (Тайбұға)

2.Ноғай Ордасының ыдырай бастаған уақыты (ХVІғасыр)

3.Батыс Сібір бірлестігінде басты рөл атқарған тайпа (Керейттер)

4.Моңғол шапқыншылығынан кейін Батыс Сібір қарады (Жошы ұлысына)

5.Ибақ ханнан кейінгі Батыс Сібірдің билеушісі (Мұхаммед)

6.Ноғай Ордасы халқының негізгі құрамы (Маңғыттар)

Негізгі бөлім

уақыты

мұғалімнің әрекеті

оқушының әрекеті

қолданылатын әдіс-тәсілдер

бағалау

10 мин

Үш қатардағы топтағы оқушыларға хат беріледі. Оқушыларға жаңа сабақты өз беттерімен меңгеруіне уақыт беріледі.

Конвертте тақырыпшалар жазылған.

Мәтін бойынша оқушылар жаңа сабақты топта талқылайды.

Өздерінің оқып түсінгенін жолдасына айтып береді.

(Топтар оқу бөлімінің кез келген жеріне барып тұрады)

Білу

Негізгі ойды суреттеу

Топпен жұмыс

ЖИГСО

Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер

7мин

«Ерден атаның ертегісі»

(мултфильм көрсету)

Көреді, түсінеді

Түсіну

АКТ қолдану

3 мин

Сергіту сәті

«Сен білесің бе?»

Көреді, ұғынады

Оқушылар өлеңдер оқиды

1 мин

«Назар аударыңыз»!

• Өзбек ұлысы

• Өзбек хандығы

• Шайбани ұлысы

• Әбілқайыр ұлысы

• Қыпшақ хандығы

Тақтадан оқып ұғынады, парақшаларға есте қанша сөз қалғанын жазады.

Қолдану

10мин

Тапсырма

«Әбілқайыр хан»

Не сәтті болды?

Не сәтсіз болды?

Нені өзгертер едің?

«Әбілқайыр хан»

Тапсырмаларды орындайды

І топқа: Синквейн

ІІ топқа : 1 минуттық эссе

ІІІ топқа: БҮҮ

Талдау

Жинақтау

Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер

8 мин

Еліміздің өркендеуіне Әбілқайыр хан сияқты қандай үлес қосар едің?

Постермен жұмыс

Бағалау

СТО

Қорытынды бөлім

1 мин

Қорытынды

бағалау

Рефлексия

Рефлексия

«Ұстазға хат»

Келесі тапсырма

Қосымша дерек іздеп келу «Әбілқайыр хандығы» туралы