«АЛТЫН ҚАҚПА» танымдық ойыны

«АЛТЫН ҚАҚПА» танымдық ойыны

АНАРБАЕВА ФАРИДА СМЕТОВНА

«№24 ЖАЛПЫ БІЛІМ БЕРЕТІН ОРТА МЕКТЕБІ» КММ

қaзaқ тiлi мeн әдeбиeтi пәнiнiң мұғaлiмi

Қaрaғaнды oблыcы, Тeмiртaу қaлacы

Шараның мақсаты:

1. Қазақ халқының салт-дәстүрлері туралы білімдерін бекіту.

2. Қазақ халқының салт-дәстүрлерін үйренуге ынтасын арттыру.

3. Қазақ халқының салт-дәстүрлерін күнделікті тұрмыста пайдалана білуге тәрбиелеу.

4. Оқушылардың сөздік қорларын дамыту.

Шараның типі: оқушылардың қазақ халқының салт- дәстүрлерін қаншалықты білетінін ойын барысында байқау.

Шараның түрі: танымдық ойын

Шараның көрнекілігі:

1. Қақпалар (алтын, күміс, қола)

2. Тапсырмалар

3. Ұлттық киімдер

4. Нөмірленген кеспелер

5. Белсенді тақта

Шараны өткізетін аумақтың безендірілуі:

1. Нақыл сөздер

2. Ұлттық аспаптар

Құрметті қонақтар, ойыншылар! Бүгінгі біздің ойынымыз «АЛТЫН ҚАҚПА» деп аталады. Ойынымызды сараптап, баға беретін әділ қазымыз – қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Арекова Бағзи Төртпаевна.

Ал, енді ойынымызды бастайық!

Құрметті ойыншылар! Сіздердің алдыларыңызда үш қақпа : алтын, күміс, қола тұр. Сіздердің мақсаттарыңыз – бұл қақпаларды ашу. Ол үшін әр қақпаның белгілі бір тапсырмаларын орындау керек. Бұл тапсырмалардың барлығын орындаған оқушы барлық қақпаларды ашу арқылы жүлдеге ие болады.

• Мына сұраққа бірінші болып жауап берген ойыншы ойынды бастайды.

Сұрақ: «Сәукеле» деген не?

• Сәукеле – қалыңдықтың тойда киетін бас киімі.

• Бірінші болып қол көтерген 3 нөмірлі ойыншы ортаға шығыңыз. Сізге қола қақпаны ашу үшін келесі тапсырмаларды орындау қажет.

ҚОЛА ҚАҚПАНЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ:

1. – Шілдехана - деген не?

• Шілдехана – той, устраиваемый при появлении на свет младенца.

1. – Базарлық – деген не?

• Базарлық - человек, вернувщийся из дальней поездки привозит гостинцы близким или знакомым.

1. – Қырқынан шығару- деген не?

• Қырқынан шығару – после 40 дней со дня рождения ребенка собираюся жещины, купают малыша, стригут волосы и ногти.

КҮМІС ҚАҚПАНЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ:

1. – Сыбаға – деген не?

• Сыбаға – доля. Для почетных гостей или близких и родных всегда хранится часть мяса.

1. – Шашу – деген не?

• Шашу – осыпания сладостями.

1. – Сарқыт – деген не?

• Сарқыт – остатки мясо.

АЛТЫН ҚАҚПАНЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ:

1. – Бесік- деген не?

• Бесік – казахская национальная колыбель.

1. – Бата – деген не?

• Бата – словесное благословение – ценное духовное пожелание.

1. – Теріс бата – деген не?

• Теріс бата – это проклятие.

Жүргізуші:

Сұлуларға қараңдар!

Күн мен айдай толысқан,

Барқыт қамзол киеді

Өздеріне жарасқан.

Алтын сырға білезік

Жарастырып тағынған.

(Қазақ ұлттық киімдер үлгісін көрсету)

II бөлім

Келесі сұраққа жауап берген ойыншы II бөлімді бастайды.

СҰРАҚ:

• Көрімдік – деген не?

• Көрімдік – подарок который пологается довать за увиденных впервые молодую невестку, новорожденному.

• Бірінші болып қол көтерген 2 нөмірлі ойыншы ортаға шығыңыз. Сізге қола қақпаны ашу үшін келесі тапсырмаларды орындау қажет.

ҚОЛА ҚАҚПАНЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ:

1. – Бата - деген не?

• Бата – словесное благословение – ценное духовное пожелание.

1. – Дастарқан бата – деген не?

• Дастарқан бата – проявление благодарности за угощение, за гостеприимство.

1. – Алғыс бата - деген не?

• Алғыс бата – дается за благотворительность, за добрату.

КҮМІС ҚАҚПАНЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ:

1. – Тұсау кесер – деген не?

• Тұсау кесер – это церемония проводится, когда малыш делает первые шаги.

1. – Тұсау жіп – деген не?

• Тұсау жіп – это нити которыми путают ноги малыша.

1. – Тұсау кесуші – деген не?

• Тұсау кесуші – разрезающий путь.

АЛТЫН ҚАҚПАНЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ:

1. – Беташар - деген не?

• Беташар – знакомство невесты со стороны мужа.

1. – Аластау – деген не?

• Аластау – отогнуть злых духов.

1. – Шапан – деген не?

• Шапан – национальная муж. одежда.

III бөлім

Келесі сұраққа жауап берген ойыншы III бөлімді бастайды.

СҰРАҚ:

• – Базарлық – деген не?

• Базарлық - человек, вернувщийся из дальней поездки привозит гостинцы близким или знакомым.

• Бірінші болып қол көтерген 5 нөмірлі ойыншы ортаға шығыңыз. Сізге қола қақпаны ашу үшін келесі тапсырмаларды орындау қажет.

ҚОЛА ҚАҚПАНЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ:

1. – Тұмар - деген не?

• Тұмар – людям, маленьким детям муллы или знахары заговаривали от сглаз и порчи амулет.

1. – Камзол – деген не?

• Камзол – национальная жен. одежда

1. – Қырқынан шығару- деген не?

• Қырқынан шығару – после 40 дней со дня рождения ребенка собираюся жещины, купают малыша, стригут волосы и ногти.

КҮМІС ҚАҚПАНЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ:

1.– Бастаңғы – деген не?

- Бастаңғы – после отъезда взрослых молодежь устраивают вечеринку.

1. – Сүт ақы – деген не?

• Сүт ақы – плата за материнское молоко.

1. – Сарқыт – деген не?

• Сарқыт – остатки мясо.

АЛТЫН ҚАҚПАНЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ:

1.– Құйрық - бауыр - деген не?

- Құйрық - бауыр – обрядовое угощение, состоящее из печени и курдячного сала.

2.– Аластау – деген не?

- Аластау – отогнуть злых духов.

3.– Теріс бата – деген не?

- Теріс бата – это проклятие.

Жүргізуші: «Би»

IV бөлім

Келесі сұраққа жауап берген ойыншы IV бөлімді бастайды.

СҰРАҚ:

• – Наурыз көже – деген не?

• Наурыз көже - традиционное новогоднее угощение.

• Бірінші болып қол көтерген 1 нөмірлі ойыншы ортаға шығыңыз. Сізге қола қақпаны ашу үшін келесі тапсырмаларды орындау қажет.

ҚОЛА ҚАҚПАНЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ:

1.– Сүйінші - деген не?

• Сүйінші – оповещение радостной вести. Прирадостной вести оповещающий с возгласом «Сүйінші» просит, а его отблагодарить.

2.– Ант – деген не?

• Ант – присяга, клятва.

3.– Қыз қуу- деген не?

• Қыз қуу – национальная игра.

КҮМІС ҚАҚПАНЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ:

1.– Сыбаға – деген не?

• Сыбаға – доля. Для почетных гостей или близких и родных всегда хранится часть мяса.

2.– Айт – деген не?

• Айт – мусулманский праздник.

3.– Құда түсу – деген не?

• Құда түсу – сватство.

АЛТЫН ҚАҚПАНЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ:

1.– Той малы - деген не?

- Той малы – скот для свадбы.

2.– Аластау – деген не?

- Аластау – отогнуть злых духов.

3.– Теріс бата – деген не?

- Теріс бата – это проклятие.

Жүргізуші: Бүгінгі мерекеміз Наурыз туралы өлеңдермен жалғасады.

Наурыз өлеңдері.

V бөлім

Келесі сұраққа жауап берген ойыншы V бөлімді бастайды.

СҰРАҚ:

• – Сүндет той – деген не?

• Сүндет той - праздник ,котрое празднуется когда мальчику делает обрезание.

• Бірінші болып қол көтерген 4 нөмірлі ойыншы ортаға шығыңыз. Сізге қола қақпаны ашу үшін келесі тапсырмаларды орындау қажет.

ҚОЛА ҚАҚПАНЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ:

1.– Айт – деген не?

- Айт – мусулманский праздник.

2.– Жарапазан – деген не?

• Жарапазан – национальная песня.

3.– Ораза- деген не?

• Ораза – одна из 5-ти заповедей мусульман.

КҮМІС ҚАҚПАНЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ:

1.– Көкпар – деген не?

• Көкпар – козлодрания, национальная спортивная игра..

2.– Шашу – деген не?

• Шашу – осыпания сладостями.

3.– Байғазы – деген не?

• Байғазы – подарок за обновку..

АЛТЫН ҚАҚПАНЫҢ ТАПСЫРМАЛАРЫ:

1.– Балдыз - деген кім?

- Балдыз – мл.сестра жены.

2.– Жиен – деген кім?

- Жиен – дети дочери, сестры.

3.– Нағашы – деген кім?

- Нағашы – родственники со стороны матери.

Жүргізуші: Бүгінгі мерекемізді «Наурыз – думан» әнімен аяқтаймыз!