Юллар имин, адымнар нык булсын!
“ Өй эше”
Беренче юл билгеләре турында. Беренче автомобильләр барлыкка килгәч, кагыйдәләрсез һәм юл билгеләреннән башка юлларда хәрәкәт итү куркыныч була башлый. 1900нче елда Парижда юл билгеләренә сүзләр булмаячагы, ә бары тик бөтен кешегә, хәтта укый-яза белмәүчеләргә дә аңлаешлы символ-сурәтләр генә булырга тиешлеге турында карар кабул ителә. 1909 нчы елда беренче дүрт билге кабул ителә: “Сикәлтәле юл”, “Борылыш” , “ Юллар чаты”, “ Тимер юл белән кисешү”.
Светофор сүзенең мәгънәсе. “Светофор” сүзе ике өлештән тора: “свет” һәм “фор”. Свет- яктылык дигән сүз. Ә “фор” сүзе греклардан “форос” сүзеннән алынган, ул “алып килүче” дигәнне аңлата. Димәк, светофор- яктылык алып килүче булып чыга.
Беренче светофор моннан 100ел элек Лондонда куела. Анда 2 төс кенә була: кызыл һәм яшел. Махсус кеше җеп ярдәмендә кирәкле төс түгәрәген күтәрә торган булган. Россиядә беренче светофор Мәскәүдә 1929нчы елда куела. Ул 3 тигез өлешкә бүленгән түгөрәк формасында була: кызыл, яшел һәм сары. Регулировщик укны кирәкле төскә бора торган булган. Соңрак Санкт-Петербург һәм Мәскәү шәһәрләрендә электр белән эшләүче 3 төсле светофорлар барлыкка килгән.
“ Светофор” дан хат
“ Ярый, ярамый”
“ Велосипедта йөри беләсеңме?”
“ Телефон”
“ Башыңны эшләт”
03 +01 – 04 + 02 =
“ Җавапны бел!”
“ Юлда үз-үзеңне хәвефсез тоту”
а) автомобиль; б) трактор; в) җигүле ат.
а) кызыл,сары, яшел; б) яшел, сары, кызыл; в) сары,яшел, кызыл.
а) кызыл өчпочмак; б) кызыл түгәрәк; в) зәңгәр түгәрәк.
а) пассажир; б) җәяүле; в) йөртүче.
а) җәяүле; б) кунакка баручы; в) пассажир.
а) сукмак; б) ял итү урыны; в) юл.
а) машинист; б) йөртүче (водитель); в) очучы.
а) җәяүле чыгу урыны; б) җир өсте чыгу урыны; в) җир асты чыгу урыны.
а) юл уртасыннан; б) машина юлының кырыеннан,машина хәрәкәтенә каршы; в) тыкырыктан.


Тема: "Юллар имин, адымнар нык булсын!" (2.49 MB)

