Чеджемты Ахсар. Зымагон нывта

Гом урок

Темæ: Чеджемты Æхсар. «Зымæгон нывтæ».

4 кълас

Ахуыргæнæг: Табегкаты З. З.

Темæ: Чеджемты Æхсар. «Зымæгон нывтæ».

Нысан: 1. Зымæгон æрдзы тыххæй æрдзурын, æмдзæвгæ быкæсын æмæ равзарын;

2. бакусын кæсыны фæлтæрддзинæдтыл, ныхасы рæзтыл;

3. сывæллæттæн æмбарын кæнын куыст царды хос кæй у, уый.

Ныв «Зымæгон хъæд»

Урочы цыд

I. Бацæттæгæнæн рæстæг.

1. Сбæрæг канын хæдзармæ куыст. (саразын беседæ)

- Цавæр бæрæгбон фæбæрæг кæнынц афæдзы райдиан?

- Куыд бæрæг кæнынц Ног аз Вьетнамы?

- Кæцы афæдзы афон вæййы?

- Афганистаны та йæ куыд фæбæрæг кæнынц?

- Цаган сар цавæр бæрæгбон у мангойлæгтæм?

- Радзурут ма, Японы та йæ куыд фæбæрæг кæнынц?

- Куыд фæзынд заз бæласы бæрæгбон Уæрæсейы?

- Уæ зæрдæмæ тынгдæр кæцы бæстæйы Ног аз фæцыд? Цæмæн?

- Куыд зонæм афтæмæй Ног аз Уæрæсейы вæййы зымæджы. Зæгъут ма мын, цавæр æмбисæндтæ зонут зымæджы тыххæй?

Зымаджы æхсæв афæдзы дæргъæн у

Зымæджы дæндаг др кæрды.

- Куыд сæ æмбарут?

II. Ног æрмæг.

- Абон урочы мах дарддæр ныхас кæндзыстæм зымæджы тыххæй æмæ базонгæ уыдзыстæм Чеджемты Æхсары æмдзæвгæ «Зымæгон нывтимæ».

1. Беседæ саразын.

- Зымæг нын цавæр нывтæ скæны?

- Куыд аивынц бæлæстæ, цæугæдæттæ, фæндæгтæ? (сыв-ты дзуæппытæ).

2. Нывмæ гæсгæ куыст.

- Ракæсут ма нывмæ æмæ зæгъут, цавæр афæдзы афон равдыста нывгæнæг йæ нывы?

- Куыд æй сфæлгонц кодта зымæг хъæды?

- Бæлæстæ та куыд æй лæууынц?

- Цæмæй æмбæрзт сты?

- Бæлæстыл мит куынæ вæййы, уæд сыл цы фæбады?

- Мæнæ ай та цавæр бæлас у?

- Æмæ йыл сырх та цы дары?

- Цавæр бæласыл мы баззайы зымæгон сырх цупæлттæ?

- Зымæгон хъæды цавæр цæрæгойтæ фенын ис?

- Тарст тæрхъус та кæм бамбæхст?

-Адон та цы сты?

3. Дзырдуатон куыст.

Къардиу-обрыв, салф – иней, миты рагъ – сугроб, къахвæндаг – тропинка, тæссаргом – склон.

(Кæсын дзырдтæ, стæй сыв-тæ фыссынц сæ тетрæдты)

4. Бакæсæм æмдзæвгæ «Зымæгон нывтæ» æмæ мын зæгъут, поэт куыд равдыста зымæгон æрдз.

5. Кæсынц сыв-тæ

6. Фæрстытæн дзуæппытæ раттын:

- Куыд æвдыст у мыртгæ?

- Цы хуызæн у быдыр?

- Цы ми кæны хъыргъы? Тæрхъус?

- Цы равдыста поэт йе’мдзæвгæйы? (Поэт сарæзта зымæджы нывтæй цалдæр).

III. Урочы кæронбæттæн.

- Поэт йе’мдзæвгæйы равдыста зымæгон æрдзы нывтæ. Уыдоны руаджы раргом кодта йе’нкъарæнтæ, зымæг йæ цæстытыл цы хуызæнæй уайы, уый.